OBSERWACJA

Wpisy terminu w różnych słownikach wraz z komentarzami.

Słownik Wikipedii - zawartość - opis hasła OBSERWACJA

Obserwacja - jedna z podstawowych metod badawczych w naukach społecznych, stosowana przede wszystkim w socjologiietnologiiantropologii i psychologii. Istnieje wiele metod obserwacyjnych różniących się przede wszystkim stopniem ingerencji obserwatora w obserwowane sytuacje, sposobami rejestracji i analizy oraz czasem trwania. (...) W obserwacji jawnej osoby badane wiedzą o tym, że są przedmiotem zainteresowania obserwatora, (przy czym nie muszą być poinformowane o przedmiocie i celu badania). Z tego powodu mogą zmieniać swoje postępowanie. W obserwacji niejawnej (ukrytej) osoby badane nie wiedzą o tym, że są obiektem obserwacji, dzięki czemu ich zachowania traktowane są jako bardziej "naturalne". Pewnym utrudnieniem przy stosowaniu tej techniki jest konieczność rejestracji wyników w sposób niedostrzeżony lub nie wzbudzający podejrzeń. Technika ta bywa uznawana za wątpliwą z etycznego punktu widzenia, ponieważ nie pozwala badanym osobom wyrazić sprzeciwu wobec badania. Takimi wątpliwymi etycznie badaniami opartymi na obserwacji ukrytej były badania Lauda Humhreysa. (...) Obserwacja uczestnicząca polega na wejściu badacza w określone środowisko społeczne i obserwowaniu danej zbiorowości od wewnątrz, tj. jako jeden z jej członków, uczestniczący wraz z nią w codziennym życiu. Zaletą takiej metody jest przyjęcie punktu widzenia badanej społeczności i "zasmakowanie"  życia i kultury jej członków. Badacz może od razu robić notatki lub w inny sposób zapisywać swoje obserwacje (fotografia, film, nagrania audio). Wadą jest natomiast fakt, że osoba prowadząca badania musi przyjąć punkt widzenia badanego obiektu wyrzekając się jednocześnie własnego poglądu, stereotypów czy przeświadczeń na temat badanych, co nie jest łatwe. Obserwacja nieuczestnicząca polegająca na obserwowaniu danej zbiorowości "z zewnątrz", czyli bez ingerencji w zachodzące w niej interakcje i zachowania. (...) W obserwacji kontrolowanej w jasny sposób określone jest co, i w jaki sposób jest rejestrowane. Rejestracja wyników obserwacji oparta jest najczęściej na kwestionariuszach obserwacji. Jest to technika zestandaryzowana, której wyniki można analizować metodami statystycznymi. Obserwacja niekontrolowana jest techniką elastyczną, w której cel i zakres obserwacji, a także sposób rejestracji pomiaru nie są jasno zdefiniowane i zależą od uznania badacza. więcej

Źródło definicji (elektroniczne): hasło "Obserwacja" W Wikipedii
Hasło wprowadził(a): Barbara Fatyga

Słownik Teorii i Metodologii Badań Kultury - zawartość - opis hasła OBSERWACJA

Wg Janusza Sztumskiego (1999): "Kiedy patrzymy się po prostu na dany przedmiot - to ten przedmiot tylko widzimy; kiedy patrzymy tak, aby dojrzeć to, co nas interesuje w danym przedmiocie wówczas obserwujemy go i poznajemy. Obserwacja jest najbardziej elementarną metodą poznania empirycznego, (...). Przez obserwację rozumie się celowe, tzn. ukierunkowane i zamierzone oraz systematyczne postrzeganie badanego przedmiotu, procesu lub zjawiska."

Wg Michela Angrosino (2007,2010): "Obserwacja jest aktem spostrzegania zjawisk i rejestrowania ich w celach naukowych, często za pomocą odpowiednich narzędzi. Powyższe sformułowanie zakłada, że kiedy coś zauważamy, czynimy to z wykorzystaniem wszystkich zmysłów. Na codzień obserwacja często ogranicza się do rejestracji wizualnej, ale dobry etnograf powinien być wyczulony na informacje płynące ze wszystkich źródeł. (...)  Obserwacja etnograficzna (w przeciwieństwie do obserwacji prowadzonej w warunkach klinicznych) odbywa się w terenie, w warunkach naturalnych. Obserwator jest więc (...) uwikłany w to, co stanowi przedmiot jego obserwacji."

Źródło definicji (papierowe): Janusz Sztumski, Wstęp do metod i technik badań społecznych, Katowice: "Śląsk" Sp. z o.o. Wyd. Naukowe, 1999, s.122., Źródło definicji (papierowe): Michel Angrosino, Badania etnograficzne i obserwacyjne, Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2010, ss. 106, 107.
Podobne terminy (linki wewnętrzne):
Hasło wprowadził(a): Barbara Fatyga