- zmysły
- doświadczanie przestrzenie
- znaczenia przestrzeni (jej fragmentów zarówno na poziomie społecznym/kulturowym jak i subiektywnym – pamięć)
Początkowo rzeczy są rozumiane z perspektywy egocentrycznej: my jesteśmy w centrum, wszystko co nas otacza jest w relacji do nas. Wraz z doświadczaniem jakiejś przestrzeni tworzy się wyobrażenie układu pewnych miejsc, które tworzą dane otoczenie w relacji do naszego domu i ścieżek pomiędzy domem a poszczególnymi innymi miejscami, które z jakiś powodów zapamiętujemy lepiej lub gorzej
• mapy mentalne są tym, co mamy w głowach
• mapy te bazują na doświadczeniu, pamięci, egocentryźmie(my jesteśmy w centrum); bazują na lokacji i ścieżkach
• proces mentalnego mapowania jest widoczny kiedy znajdziemy się w miejscach, których nie znamy
• nasze mapy mentalne rzadko pozostają proste
• inkorporują większe przestrzenie (podróżujemy i doświadczamy)
• uzupełniamy swoje bezpośrednie doświadczenia przestrzeni o pośrednie (media, opowieści innych, edukacja)
• nasze mapy mentalne (niezależnie od tego, że są kulturowo zdeterminowane) są wzmacniane przez użycie ustalonych ram przestrzennych, których uczymy się od innych ludzi
• graficzne przedstawienie indywidualnego rozumienia przestrzeni, otoczenia, miejsca
• subiektywna konstrukcja, która zależy od codziennych praktyk, nabytego doświadczenia, wartości kulturowych i znaczeń przypisywanych danemu miejscu bądź przestrzeni
• interpretacja otoczenia, w taki sposób aby fizyczna czy geograficzna rzeczywistość stała się prostsza, jaśniejsza (upraszczanie)
• jest w dużej mierze abstrakcyjna
• nasze mapy mentalne mogą być lokalne, regionalne, narodowe lub globalne
• enkodują naszą wiedzę, jaką posiadamy odnośnie przestrzeni lokalnej, codziennych dróg, których używamy lub mogą przedstawiać nasze miejsce w o wiele szerszym kontekście (kraj, kontynent, świat); zawierają również wiedzę o świecie jaką nabywamy i przetwarzamy na drodze edukacji, pod wpływem mediów etc.
• mogą odnosić się do miejsc, przestrzeni, których zupełnie nie znamy
• są modelowane przez wartości, emocje, prekoncepcje
• stanowią jakościowe reprezentacje
Kevin Lynch wydzielił 5 podstawowych elementów mapy wyobrażeniowej:
• drogi - linie, wzdłuż których często się przemieszczamy,
• węzły - miejsca w których przecinają się różne obszary przestrzeni - np. skrzyżowania dróg, place
• punkty orientacyjne - punkty odniesienia, według których określamy położenie innych obiektów (np. dom, miejsce pracy, itp.)
• obszary - elementy funkcjonujące jako powierzchnie, np. parki czy dzielnice słabo znane,
• krawędzie - linie stanowiące bariery, nieciągłości w przestrzeni, np. rzeki, nasypy kolejowe, ogrodzenia itp.
O czym jeszcze pamiętać?
Należy zwracać uwagę na:
• typy błędów, jakie pojawiają się na mapie: brakujące elementy, dodawanie elementów, błędy w określaniu dystansów, dysproporcje, uproszczenia
• typ związku aktora z miejscem
• na to, że mapa jest ograniczona zawsze do jakiegoś formatu (najczęściej format A4)
Krytyka: krytyka badania map wyobrażeniowych związana jest głównie z trudnościami, jakie sprawia jej odwzorowanie. Orientacja w przestrzeni nie wymaga świadomości refleksyjnej, co może sprawić, że w czasie badania mogą ankietowanym umknąć niektóre bardzo dobrze znane lub wartościowane przez nich miejsca.
Ponad to, należy zdawać sobie sprawę z tego, iż:
• otrzymujemy stereotypowy obraz przestrzeni
• zastosowana jest nienaturalna perspektywa: z lotu ptaka
• istnieją różnice w zdolnościach rysunkowych
• zastosowana została różna skala rysunków