SYMBOL

Wg Stefana Czarnowskiego (1935): "Symbolem literackim nazywać będziemy taki zwrot, wyraz, formę, niekiedy imię własne bohatera, używane w utworach piśmiennictwa lub tylko słownych, które obok obrazu dosłownie oznaczonego wywołują w odbiorcy obraz inny względnie wywołują wzruszenie określonej jakości. (...) W rozwoju jednej kultury symbole literackie zmieniają swoje znaczenie - względnie zatracają wartość symboliczną - w zależności od zmiany warunków społecznych w czasie. (...) Symbol literacki zmienia znaczenie, a przynajmniej znaczenia tego odcień, ilekroć przechodzi od jednej grupy do grupy innej w obrębie tej samej kultury. (...) Granicą, w której obrębie symbol literacki zachowuje znaczenie niezmienione, jest granica grupy, względnie - jak zobaczymy dalej - granica kultury, zarówno w czasie jak w przestrzeni.(...) Symbole literackie nowe lub stare, o zmienionym znaczeniu, wzmacniają odrębność grupy elitarnej, spełniając funkcję środka wywyższenia się ponad grupy inne, a tym samym uzasadniającego panowanie, względnie elitarność w określonym zakresie. (...) Jedną z funkcji społecznych symbolu literackiego jest wzmacnianie więzi, łączącej członków grupy, przez nadanie wartościom charakteru konkretnego i uczynienie ich w ten sposób zdolnymi do obiegania w granicach grupy." (kursywa- SCz, podkreśl. - BF)

Autor(ka) wpisu: Barbara Fatyga
Rodzaj słownika: Słownik Teorii i Metodologii Badań Kultury
Źródło definicji (papierowe): Stefan Czarnowski, Warunki społeczne zmiany znaczenia symbolów literackich, (w:) Tegoż, Kultura, Dzieła, Tom I, Warszawa: PWN, 1956, ss.198, 199, 203, 205,2011
Sprawdź pozostałe wpisy w innych słownikach:
Data aktualizacji: środa, 29 Styczeń, 2014 - 09:41