WYWIAD

"Czym zatem jest wywiad, skoro nie jest rozmową? Celem każdego wywiadu o charakterze eksploracyjnym jest uzyskanie jakichś informacji. Informacje te zawarte są w odpowiedziach na pytania dotyczące faktów, postaw, poglądów i uczuć czy wreszcie ocen i oczekiwań. (...) Aczkolwiek wymiana słów i zdań jest dwukierunkowa, wywiad jest w zasadzie procesem jednokierunkowym. Gdyby go przekształcić w dwukierunkowy proces komunikacji i upodobnić do rozmowy, straciłby na wartości ze względu na wpływ pytającego na treść otrzymywanych odpowiedzi. (...)  Celem wywiadu standaryzowanego w typowym dużym badaniu jest gromadzenie danych. (...) Zasadniczym założeniem jest tu <równoważność bodźców>: musimy polegać na zdolności pytającego do maksymalnego zbliżenia się do ideału, jakim jest identyczny sposób zadawania pytań tak samo sformułowanych, z tą samą intonacją, w tej samej kolejności, w takich samych okolicznościach itd. Z tego właśnie powodu nazywamy taki wywiad standaryzowanym; jednakże osiągnięcie ideału jest oczywiście niemożliwością. Chodzi raczej o to, by wszyscy respondenci rozumieli pytanie identycznie, choćby zmuszało to przeprowadzającego wywiad do bardziej elastycznej postawy. (...) Wywiad o charakterze eksploracyjnym ma zasadniczo charakter heurystyczny. Jego owocem mają być raczej hipotezy badawcze niż fakty i statystyki. Ma się przyczynić do zrozumienia myśli i uczuć respondentów dotyczących tematu badania. (...) Nic tu nie jest standardowe. Osoba przeprowadzająca wywiad ma co najwyżej <ukryty plan>, kilka wskazówek czy tematów, które będzie <drążyła>, usułując zarazem nie wpływać na treść uzyskiwanych wypowiedzi. (...) Ponieważ pytania nie są z góry okreslone [ prowadzący wywiad] powinien być wyposażony w listę ogólnych kwestii uwzględnionych we wstępnej konceptualizacji, kwestii, na których ma się skoncentrować i uzupełniać je nowymi (...) Ukryty plan jest ukryty wyłącznie w tym sensie, że nie powinien być zbyt oczywisty dla respondenta." (podkreśl. - BF)

Autor(ka) wpisu: Barbara Fatyga
Rodzaj słownika: Słownik Teorii i Metodologii Badań Kultury
Źródło definicji (papierowe): A.N.Oppenheim, Kwestionariusze, wywiady, pomiary postaw, tłum. Stefan Amsterdamski, Poznań: Zysk i S-ka, 2004, ss.84-86.
Sprawdź pozostałe wpisy w innych słownikach:
Data aktualizacji: czwartek, 6 luty, 2014 - 18:01